تارنگاشت عدالت
نویسنده: لاری سی. جانسون
برگرفته از: لینکه تسایتونگ
۱۰ دسامبر ۲۰۲۵
آیا CIA در عملیات لانه عنکبوت و حمله اسرائیل به ایران روز ۱۲ ژوئن شرکت داشت؟
مقاله «درون عملیات جسورانه حمله لانه عنکبوت اوکراین به روسیه»، که روز ۸ دسامبر ۲۰۲۵ در روزنامه وال استریت جورنال منتشر شد، طراحی عملیات را یک اقدام ۱۸ ماهه معرفی کرد که از پایان سال ۲۰۲۳ آغاز شد و در سال ۲۰۲۴ با فعالیت های مهمی تشدید یافت.
هرچند مقاله روی مخفی نگاهداشتن برنامه زمانی و نظارت رئیس جمهور زلنسکی و رئیس سازمان اطلاعات و امنیت اوکراین واسیلی مالیوک تأکید می کرد، ولی سال ۲۰۲۴ را به عنوان سال تعیین کننده برای نفوذ، تمرین ها و آماده کردن ایدئولوژیک برجسته می کند. برای من بیشتر آنچه که به طور صریح مطرح نشده جالب توجه است و آن این که اوکراین در طراحی این عملیات شدیداً از حمایت سازمان های جاسوسی غرب یعنی سازمان سیا و MI6 انگلیسی برخوردار بود.
حمله روز ۱ ژوئن ۲۰۲۵ صورت گرفت و با وجود سیلی از تبلیغات غربی که آن را پیروزی بزرگی قلمداد کرد یک شکست تاکتیکی و استراتژیکی بود یعنی نتوانست توانایی روسیه در ادامه حملات خود در اوکراین را تضعیف کند. ولی اینجا مسئله تصادف مطرح می شود… دو هفته بعد اسرائیل به ایران حمله کرد که آن هم با شکست روبه رو شد و به سقوط دولت و تضعیف ارتش ایران که بلافاصله دست به اقدامات انتقام جویانه زد، نیانجامید. آیا واقعاً تصور می کنید که این یک تصادف بود که اسرائیل و اوکراین از تاکتیک های مشابهی استفاده کردند یعنی از درون روسیه و ایران پهپاد به هوا بفرستند تا به هدف های استراتژیک خود حمله کنند؟ من که باور نمی کنم. بیایید به برنامه زمانی عملیات لانه عنکبوت آن طور که در روزنامه وال استریت جورنال معرفی شد، نگاهی بیافکنیم.
دسامبر ۲۰۲۳
برنامه ریزی زیر نظارت مستقیم رئیس جمهور اوکراین ولودیمیر زلنسکی و سازمان اطلاعات و امنیت اوکراین SBU آغاز شد. گرانیگاه اولیه: قاچاق قطعات مختلف پهپادها، باطری و مواد منفجره به روسیه از طریق مرزهای مثلاً بلاروس و یا راه های آبی در دریای سیاه و شبکه متعارف حمل و نقل زمینی.
هدف: ناوگان بمب افکن های استراتژیک روسیه برای جلوگیری از حملات موشکی به شهرهای اوکراین. عجب!… اگر SBU شرکت داشت، پس سازمان های جاسوسی خارجی نیز شرکت داشتند.
اوایل ۲۰۲۴ (ژانویه تا مارس):
تجسس و تمرین های اولیه. بنا بر مقاله وال استریت جورنال مأمورین اوکراینی با کمک تصاویر ماهواره ای تجاری و ناظران مخفی فرودگاه های مورد نظرمثل اولنیا و یا دیاگیلوو را رسد کردند. به نظر من یک چنین عملیات جسورانه ای نیازمند تصاویر سازمان های اطلاعاتی غرب نیز بود. روزنامه نامبرده در این مورد سکوت پیشه می کند. مقاله روزنامه نامبرده اشاره می کند که تمرین های اولیه لانه عنکبوت (مکانیسم های شلیک، قطعات جدا شده پهپادها که زیر سقف کامیون ها جاسازی شده بود) در شبیه سازی محیط روسی در نزدیکی مرز صورت گرفته بود. در این فاز بنا بر گزارشات واصله تقریباً ۲۰ کماندو شرکت داشتند که مسیر قاچاق در بلاروس و دریای سیاه را بهینه سازی کرده بودند که البته خطا ها مثل نقص عملکرد پهپادهای آزمایشی، طراحی های جدید را به دنبال داشت. مقاله نامبرده عمداً نقش احتمالی مناطق دیگری چون قزاقستان، ارمنستان و آذربایجان که به عنوان نقاط نفوذی برای انجام این عملیات ایفا کردند را نادیده می گیرد.
اواسط ۲۰۲۴ (آپریل تا ژوئیه):
گسترش نفوذ. روزنامه وال استریت جورنال تبعات شبکه های «شبکه ای» را بیان می کند، که مأمورین در شرکت های حمل و نقل روسی نفوذ داده بودند تا تصویر مشخصی از سیستم لجستیکی به دست آورند. در این دوره بیش از ۱۰۰ پهپاد به صورت اجزا متشکله به طور قاچاق وارد شد و در کارگاه های مخفی ( مثلاً در کلبه هایی در بریانسک) انبار گردید و بعد مجدداً مونتاژ شد. یکی از فعالیت های مهم به کارگرفتن رانندگان بی خبر از همه جای روسی (مثلاً از طریق رشوه و یا فشار) جهت حمل و نقل محمولات بود. مقاله از شنود مخفیانه سازمان اطلاعات روسیه نقل قول می کند که شک و تردیدهایی را آشکار می کردند ولی اختلالی را مطرح نمی نمودند. زلنسکی تخصیص مجدد بودجه (حدوداً ۵۰ میلیون دلار) را برای ادغام فناوری غربی (مثلاً رله استارلینکز) را تصویب کرد. به نظر شما احتمال این که بخشی ازاین پول توسط زلنسکی و همکاران اطلاعاتیش دزدیده شده و به حساب های خارجی آنها واریز گردیده چقدر است؟
اواخر ۲۰۲۴ (اوت تا دسامبر):
آخرین تمرین ها و موقعیت یابی ها. در تمرین های عملی، حمله برای روز ۱ ژوئن شبیه سازی شد و نقطه ثقل روی شروع همزمان ازمنطقه های زمانی مختلف نهاده شد. مقاله یک «تمرین نهایی» در دسامبر ۲۰۲۴ در نزدیکی ایوانوو را برجسته می کرد که در آن اقدامات متقابل علیه تداخل سیگنال (خلبان خودکار هوش مصنوعی) احتساب شد. تا پایان سال کلیه ۱۱۷ پهپاد مستقر و جاسوسان در محل های خود استقرار یافته بودند. مقاله از یک مامور نامشخص سازمان اطلاعات اوکراین نقل قول می کند: «سال ۲۰۲۴ سالی بود که عنکبوت تورخود را آرام، صبورانه و غیرقابل رویت تنید.»
ژانویه-مه ۲۰۲۵ فاز نفوذ:
جاسوسان اوکراینی (بیش از ۱۵۰ مأمور، شامل کماندوها و تکنسینهای پهپاد) در پنج استان روسیه که در سه منطقه زمانی مختلف گسترده بودند، «لانه عنکبوت» (سایتهای پرتاب مخفی)را برپا کردند. پهپادها (در مجموع ۱۱۷ فروند، مدلهای FPV با فناوری غربی مانند استارلینک) در کانتینرهای باری استتار شده (مثلاً آلونکهای چوبی روی کامیونها) مونتاژ مجدد شدند. بهدنبال تجسس های لازم ۴ پایگاه هوایی اولیه شناسایی شد: مورمانسک، ریازان، ایوانوو و ایرکوتسک در سیبری، یعنی ۴۳۰۰ کیلومتر دورتر از مرز اوکراین. یک هدف پنجم در اوکراینکا در آمور به دلیل آتش سوزی یکی از کامیونها حذف شد.
۱ ژوئن ۲۰۲۵ اجرا:
حملات هماهنگ شده در بازه زمانی تقریباً ۷۲ ساعت از ساعت ۱۳:۰۰ به وقت محل انجام شد. سقف کامیون ها با هدایت از راه دور باز شد و پهپادها به پرواز درآمدند، که بین ۴۰ تا ۵۰ هواپیما را هدف قرار دادند (۱۵–۲۰ فروند منهدمشده، از جمله بمبافکنهای Tu-95MS و Tu-22M3 و هواپیمای راداری A-50؛ خسارت وارده حدود ۲–۷ میلیارد دلار). همه مکان های موردنظر دچار حریق شد. روسیه این حملات را تأیید کرد ولی خسارت ها را کوچک اعلام کرد. کاربران اوکراینی وضعیت را از کییف کنترل می کردند. سازمان اطلاعات اوکراین کشته نداشت ولی دو تیم جاسوسان دستگیر و زندانی شدند.
شکی نیست که اینها عملیاتی بسیار هوشمندانه بود که به نظر من تا حد بسیار زیادی محتاج حمایت های سازمان های جاسوسی ایالات متحده، بریتانیا و احتمالاً اسرائیل بود. چرا اسرائیل؟ به خاطر شباهت تاکتیک هایی که هنگام حمله به روسیه و ایران در عرض دو هفته صورت گرفت. هردو حمله، حملات بسیار عمیق به هدف های ارزشمند و سخت و بسیار دور از مرز صورت گرفته بود. هردو عملیات نیازمند حمایت های گسترده سازمان های اطلاعاتی بود.
من همین طور معتقدم که ایالات متحده آمریکا به عنوان بخشی از استراتژی تضعیف گسترده روسیه و ایران نقش مهمی در هماهنگ ساختن هردو عملیات ایفا کرده بود. برنامه ریزی این عملیات از طرق کانال های مجزا صورت گرفت ولی فردی و یا گروهی وجود داشت که بر هدف های استراتژیک برتر و مهم تر نظارت می کرد.
انتشار این مقاله درست در زمانی صورت می گیرد که حمایت دولت ترامپ از اوکراین رو به کاهش است. غیر ممکن نمی دانم که سازمان سیا که مقدار زیادی در اوکراین سرمایه گزاری کرده، تلاش می کندکوشش های ترامپ برای صلح را بی عبث سازد، که به زیان اوکراین خواهد بود. باور نمی کنم که یک خبرنگار جسور به این فکر رسیده بود که این یک داستان بسیار عالی است و امروز منتشر شده چون روزنامه وال استریت جورنال موضوع بهتری برای گزارش در دست نداشته است. معتقدم که این بخشی از تلاش های خستگی ناپذیر دولت پنهان است که به پروژه اوکراین که در حال حاضر در وضعیت خطرناکی به سر می برد و به سرعت اهمیت خود را از دست می دهد، جان تازه ای حلول کند به این شکل که این روایت را گسترش دهد که اوکراین هنوز با شکست فاصله زیادی دارد.