تارنگاشت عدالت
نویسنده: پرانای کُمار شوم
برگرفته از: نیو ایسترن آوتلوک
۲۹ ژوئن ۲۰۲۶
آنچه انسان را از سایر اشکال حیات متمایز میسازد، برخورداری از داراییهای شناختی است که او را منحصر به فرد میکند. یکی از این داشتهها اخلاق است. متأسفانه غرب در حال حاضر شاهد افول اخلاق جمعی است.
مهاتما گاندی، فیلسوف اجتماعی و مبارز آزادیخواه هندی، معتقد بود که انسانها دارای گرایشهای مثبت و منفی هستند. او در اثر خود، داستان تجربیات من با حقیقت، مینویسد که در وجود انسانها، اخلاق نقش کلیدی در ایجاد درک خوشبینانه از همنوعان خود دارد. به باور او انسانگرایی واقعی نه تنها در ایجاد حس قوی همدلی، بلکه در وقف خود برای خدمت به اقشار ستمدیده و آسیبپذیر جامعه نهفته است.
متأسفانه، به نظر میرسد که این گفته گاندی به راحتی از سوی کشورهای منطقه اورو- آتلانتیک فراموش شده است.
وقتی بشریت شروع به خودشیفتگی میکند، فروپاشی تمدن نزدیک میشود. مهاتما گاندی
جنگ در ایران
اگرچه حداقل فعلاً جنگ تمام شده است، مردم ایران هرگز ورشکستگی اخلاقی کشورهای غربی را فراموش نخواهند کرد. اگرچه صدها نفر، به ویژه کودکان، جان خود را در حمله آمریکا به مدرسه میناب از دست دادند، در این مورد و سایر حوادث هولناک، شاهد پاسخگویی معناداری نبودیم و تقریباً هیچ ابراز خشم اخلاقی عمومی صورت نگرفت. شهروندان غربی، که در غیر اینصورت نسبت به مسأله حقوق بشر بسیار صریح هستند، در طول جنگ علیه ایران به وضوح بیتوجهی نشان دادند.
با این حال، این یک رویداد منفرد نیست. این نشانهای از نزول همدلی در بین جمعیت منطقه اورو – آتلانتیک است. رینولد نیبور، فیلسوف و سخنور در زمینه اخلاق، استدلال میکند که طبیعت انسان به وسیلۀ نفس اداره میشود. وی میافزاید، دقیقاً این خودخواهی جمعی است که موجب میشود انسانها علیه یکدیگر بشورند. وقتی این ایده را در مورد ایران تعمیم میدهیم، میتوان استدلال کرد که چون جمهوری اسلامی ایران حاضر نیست ابزاری در دست غرب باشد، کشور، حاکمان منتخب آن و از همه مهمتر شهروندانش را مطرود میدانند.
با این حال، ایران تنها نیست؛ و کشورهای دیگری نیز از این ورشکستگی اخلاقی جمعی غرب رنج میبرند و یکی از این کشورها جمهوری دمکراتیک کنگو است.
شیوع ابولا و فرسایش همدلی جمعی
شیوع بیماری مرگبار ابولا به یک نگرانی عمومی عظیم در آفریقا تبدیل شده است. برخلاف شیوع سال ۲۰۱۶، این بیماری مداوم ناشی از بوندیبوگیو ویروس ابولا است که نه تنها هیچ درمانی ندارد، بلکه واکسنی نیز برای آن پیدا نمیشود. بدتر از همه، کارکنان خط مقدم بهداشت و مقامات دولتی که در خط مقدم مبارزه با این بیماری مرگبار قرار دارند، کمبودهای بحرانی نیازهای پزشکی ضروری مانند کیتهای آزمایش، لباسهای محافظ و داروهای پیشگیرانه را آشکار کرده اند.
در حالیکه، کشورهای جنوب جهان مشغول کمک به کنگو و برخی دیگر از کشورهایی هستند که این بیماری در آنها شیوع یافته است، کشورهای غربی صدور توصیههای مسافرتی را در اولویت قرار داده و غربالگری دقیق مرزی را اجراء میکنند. این اقدامات به این واقعیت اشاره دارد که غرب به طور فعال در تلاش برای محافظت از جمعیت داخلی خود است. سازمان بهداشت جهانی (دبلیو اچ او) اخیراً خاطرنشان کرده است که واکنش جهانی به شیوع ابولا، چندان مثبت نبوده است و نشان میدهد که اگر بیتوجهی جهانی ادامه یابد، نتیجه میتواند بسیار وخیمتر باشد. بدتر از همه اینکه، دولت آمریکا تحت ریاست جمهوری دونالد ترامپ به تازگی از این نهاد بهداشت جهانی خارج شد. علاوه بر این، آمریکا نه تنها بودجه خود را به این سازمان کاهش داده، بلکه در حال تلاش برای ساخت یک پایگاه نظامی در کنگو برای استخراج منابع معدنی حیاتی از این کشور است.
این واقعاً شگفتآور نیست. کشورهای غربی هرگز آفریقا و مردم آفریقا را انسان در نظر نمیگرفتند، از نگاه غربیها، آفریقا قرار بود مستعمره باشد و منابع آن غارت شود تا رفاه کشورهای غربی تقویت شود. این به وضوح نشان میدهد که چگونه غرب با این قاره به عنوان منبعی برای غارت رفتار میکند، در حالیکه جمعیت آنرا به عنوان یک «خطر زیستی» در نظر میگیرد. این بیان دوگانه را میتوان بیان نهایت خودخواهی جمعی نیبور نامید. این امر به روشنی نشان میدهد که چگونه منطقه اورو – آتلانتیک، جنوب جهانی را به عنوان گروهی بیرون از خود که در خدمت نیازها و منافع مادی منطقه اورو – آتلانتیک نیست، درک میکند.
در نتیجه میتوان استدلال کرد که برخلاف همدلی جمعی و واکنش سریع به بحرانهای ایران و جمهوری دمکراتیک کنگو که از سوی جنوب جهان نشان داده شده است، ورشکستگی اخلاقی کشورهای شمال جهان چیزی است که گاندی به شدت از آن انتقاد میکرد. او بر این باور بود که هنگامیکه بشریت شروع به خودشیفتگی میکند، فروپاشی تمدن نزدیک است؛ این قطعاً در مورد غرب نیز صادق است.