تارنگاشت عدالت
نویسنده: دیتر راینیش
برگرفته از: دنیای جوان
۲۶ اوت ۲۰۲۵
گزارشی از یک سفر به لبنان
میهمان دار ما در تلفن گفت: «اگر فردا وضعیت امن نباشد به شما اطلاع خواهم داد.» در اواسط ماه اوت بود که در دره بقاع در نزدیکی شهر بعلبک در شرق لبنان چندین تن از شهروندان زیر ضربات پهپادی کشته و زخمی شدند. ولی این بار وضعیت آرام ماند. راهنمای ما صبح روز بعد، بسیار زود ما را از غرب بیروت مشایعت خواهد کرد. از بین محله های مسیحی نشین شرق بیروت به سوی کوهستان ها سفرخود را آغاز خواهیم کرد: در راه پرچم های گروه های شیعه به طور متناوب با پرچم های فورس لیبانز مسیحی و تصاویر رهبر دروزی ولید جنبلاط در اهتزازند.
همین که وارد دره مرتفع شدیم، نمادهای سیاسی مسیحی ناپدید شد. در کنار جاده ها اکنون فقط پرچم های زرد حزبﷲ و پرچم های سبز جنبش شیعه امل، متحد آن، به چشم می خورد. تصاویر شهیدان، به ویژه کسانی که در پاییز ۲۰۲۴ به شهادت رسیده بودند دو طرف جاده را تزئین می کردند. به غیر از جنوب لبنان و حومه جنوب بیروت، به ویژه دره بقاع در حومه شهر بعلبک از طرف اسرائیل بمباران شده بود. این منطقه یکی از دژهای اصلی حزبﷲ شیعه است. تا بیش از تقریباً یک قرن پیش بعلبک عمدتاً سنی بود. ولی بعد رفتهرفته شیعیان از دهات حومه به شهر مهاجرت کردند. این شهر اکنون تقریباً ۸۵ هزار نفر جمعیت دارد که ۶۰ در صد آن را شیعیان، ۲۵ درصد سنی ها و ۱۵ درصد مسیحیان، مارونی ها و ارتودوکس ها تشکیل می دهند.
بعلبک ۱۰۰۰ متر بالای سطح دریا است. برای صرف صبحانه میهمان شیخی بودیم. تصویر فرد جوانی در مقابل کوهی پوشیده از برف به دیوار آویزان بود. شیخ گفت: «این عکس برادرزاده من است که به دست اسرائیلی ها کشته شد.» او یکی از اولین کسانی بود که پس از آغاز جنگ بین اسرائیل و شبه نظامیان شیعه و گروه های هم پیمان آن با اسرائیل در سپتامبر ۲۰۲۴ توسط پهپاد اسرائیلی به قتل رسید. بعد از صرف صبحانه عازم مرقد خوله دختر امام حسین شدیم. در اینجا دختر جوان امام حسین که چهره مرکزی در دین شیعه است به خاک سپرده شده است. او با زنان و بچه های دیگر پس از جنگ کربلا در سال ۶۸۰ به اسارت رفت و در نزدیکی بعلبک دیده از جهان فرو بست.
قبل از این که وارد حرم شویم در صحن حرم موزه حزبﷲ قرار دارد. در مقابل در ورودی پرچم Islamic Resistance Support Association و در کنار آن تصویری از ژرژ ابراهیم عبدﷲ مبارز جنبش مقاومت لبنان که چندین هفته پیش پس از ۴۰ سال زندان در فرانسه آزاد شد، آویزان است. در درون موزه به کمک فیگورهای بازی راه های مخفی تدارکاتی سازمان به نمایش گذاشته شده است. دیوارها در کنار عکس رهبران و شهدای شیعه همینطور با تصاویر سیاستمدارانی چون غسان کنفانی، جورج حبش، چه گوارا و فیدل کاسترو که با جنبش ابراز همبستگی کرده بودند مزین بود.
پس از توقفی کوتاه در معابد رومی برای ژوپیتر، مرکور و باخوس، که یکی از بزرگترین معابد دوران آنتیک به شمار می رود، به سوی حرم صفیه حرکت کردیم. به روایتی صفیه نیز یکی از دختران امام حسین بود. در سال ۱۹۶۷ این حرم بنا گردید. راهنمای ما گفت: «دفعه پیش که اینجا بودم همه چیز خیلی کوچکتر بود.» یکی از عابرین تعریف کرد که تأسیسات مدرن تازه در سال ۲۰۱۸ توسط حزبﷲ ایجاد شد. در راه بازگشت راننده ما خانه های مسکونی متعددی را که توسط اسرائیل بمباران شده بود به ما نشان داد. تقریباً در هرخیابانی یک خانه ویران شده بود. بعد به قهوه خانه ای مشرف به شهر رسیدیم. صاحب قهوه خانه تعریف کرد: «این قهوه خانه دوبرابر آنچه که اکنون است بود ولی بخش تحتانی آن اکنون بسته شده.» خانه ای که او در آن زندگی می کرد ویران شد و اکنون او دیگر قادر نیست از تمام کافه استفاده کند.
در سفر به بعلبک ما هیچ انتقادی به حزبﷲ و یا امل نشنیدیم. یکی از حضار در کافه گفت: «بری از منافع همه شیعیان دفاع می کند. و این آنها را تقویت می کند. مذهب شیعه تنها دینی در لبنان است که با وحدت کلام عمل می کنند.». نبیه بری از سال ۱۹۹۲ سخنگوی مجلس لبنان است، مقامی که به شیعیان تعلق دارد. او نماینده جنبش امل است. هیچکس همینطور هیچ فرد شیعه ای در لبنان منکر این نیست که امل و حزبﷲ درجنگ ضربه شدیدی تحمل کردند. ولی در بعلبک از این ضربه سنگین خبری نیست.