فرمانده؛ ممنون!

تارنگاشت عدالت
نویسنده: نیک براونز
برگرفته: دنیای جوان
۱۳ اوت ۲۰۲۶

به مناسبت صدمین سالگرد تولد فیدل کاسترو

 

کمی پس از پیروزی انقلاب کوبا در سال ۱۹۵۹، فیدل کاسترو افتخاراتی را که به شخص او اطلاق می شد را رد کرده و گفته بود: « خدمت به مردم وظیفه‌ی من بود». او گفته بود «پاداش» او در بهبود شرایط زندگی مردم نهفته است. با این کار، فیدل سخنان خوزه مارتى را تکرار می کرد که گفته بود: «شکوه تمام جهان در دانه ای از ذرت جای می‌گیرد.» او نه خواستار تندیس و نه شهرت شخصی بود و فرمان داد که از نام او برای اماکن عمومی استفاده نشود و هیچ بنای یادبودی به افتخار او برپا نگردد. رائول کاسترو در سال ۲۰۱۶ در مراسم یادبود برادر مرحومش اعلام کرد «رهبر انقلاب هرگونه کیش شخصیت را رد کرد و تا آخرین لحظات عمرش به این موضع وفادار ماند». در این صورت چگونه می‌توانیم از فیدل برای خدماتش به نفع کوبا و بشریت تشکر کنیم؟

برتولت برشت در یکی از داستان‌هایش شرح می‌دهد که چگونه قالی‌بافان کوجان‌بولاک در آسیای میانه می‌خواستند لنین را گرامی بدارند. به توصیهٔ یک سرباز ارتش سرخ، به جای این که پولی را که جمع‌آوری کرده بودند، تا صرف ساختن تندیس رهبر انقلابی روس کنند، آن را صرف مبارزه با پشه‌های حامل مالاریا در باتلاق‌ها نمایند. «بدین‌سان با گرامی‌داشتن لنین به خود یاری رساندند / و با یاری رساندن به خود، او را گرامی داشتند، و / بدین‌گونه او را درک کردند.»

بنابراین یادبود فیدل به معنای پذیرش اندیشه‌های او در مورد انترناسیونالیسم و ضدّ امپریالیسم، برابری اجتماعی و همبستگی است. اندیشه‌هایی که مدت‌هاست فراتر از کوبا گسترش یافته‌است. «یک گونه زیستی – انسان – به دلیل تخریب سریع و مداوم شرایط طبیعی زندگی‌اش در معرض خطر انقراض قرار دارد»، فیدل در اجلاس سران زمین سازمان ملل در سال ۱۹۹۲ هشدار داد و به نابودی پایه‌های طبیعی زندگی و اشباع جو با عوامل تغییر اقلیم اشاره کرد. او جوامع مصرفی سرمایه‌داری کشورهای ثروتمند را که از قدرت‌های استعماری پیشین و سیاست‌های امپریالیستی برخاسته اند، به‌عنوان عاملان اصلی شناسایی کرد، که در واقعه جوامعی هستند که به نوبه خود باعث عقب‌ماندگی و فقر اکثریت قریب به اتفاق بشریت می باشند.

گرامیداشت فیدل یعنی ادامه کاری که او آغاز کرد و انجام داد. ما باید از انقلاب کوبا با دستاوردهای سوسیالیستی‌اش، که سنگر سرسختی در برابر بلندپروازی‌های جهانی امپریالیسم آمریکا و نمونه‌ای زنده از جایگزینی مبتنی بر همبستگی در برابر سرمایه‌داری است در برابر محاصره آمریکا و تهدیدهای جنگی آن دفاع کنیم.