تارنگاشت عدالت
نویسنده: برایان برلتیک
برگرفته از: نیو ایسترن آوتلوک
۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶
در ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶، چین با موفقیت محمولهای را به مدار پرتاب کرد و بوستر مرحله اول سیستم موشکی لانگ مارچ ب-۱۰ خود را بازیابی کرد و این کشور را، پس از ایالات متحده، به دومین کشوری تبدیل کرد که این کار را انجام داده است.
آکادمی فنآوری پرتابگر چین (calt)، از طریق شرکت تابعه تجاری خود، شرکت راکت چین، موشک لانگ مارچ ب-۱۰ را توسعه داده است که دارای مرحله اول قابل استفاده مجدد است که با توان فرود با قدرت خود روی کشتی بازیاب با استفاده از سیستم شبکه کابلی، بازیابی میشود.
این سیستم، از نظر عملکرد شبیه به فالکون۹ شرکت اسپیس ایکس (spaceX) آمریکا است که میتواند با استفاده از پایههای باز شونده، به سکوهای فرود در ساحل بازگردد یا روی کشتیهای بازیاب در دریا فرود آید. با حذف پایهها از بوستر در مرحله اول، و استفاده از سیستم شبکه کابلی، لانگ مارچ ب-۱۰ با کاهش وزنی که میتواند به جای آن برای سوخت بیشتر استفاده کند، بهره میبرد.
هر دو موشک لانگ مارچ ب-۱۰ و فالکون ۹ از موتورهای سوخت نفت سفید و LOX (اکسیژن مایع) استفاده میکنند – هر چند هر سیستم از انواع مختلفی از موتورها استفاده میکند. لانگ مارچ ب-۱۰ هفت موتور دارد، در حالیکه فالکون ۹، نُه موتور دارد.
لانگ مارچ ب-۱۰ میتواند ۱۶ تن بار مفید را در پیکربندی قابل استفاده مجدد به مدار حمل کند، در حالیکه فالکون ۹ توان حمل ۱۷.۵ تن بار مفید را به مدار دارد – رقمی قابل مقایسه!
چین به دنبال بررسی، نوسازی و راهاندازی مجدد این بوستر بازیابی شده برای بار دوم تا پایان سال ۲۰۲۶ است.
در صورت برابر بودن همه عوامل، پیشی گرفتن چین از ایالات متحده از نظر قابلیتها و فرکانس پرتاب فضایی اجتنابناپذیر است.
این تنها دومین آزمایش موشک لانگ مارچ ب۱۰ بود – اولین آزمایش در فوریه امسال انجام شد که شامل فرود نرم برنامهریزی شده در دریا در کنار کشتی بازیابی پس از به حرکت درآوردن فضاپیمای سرنشیندار جدید چین – منگژو – تا حداکثر فشار دینامیکی (بالاترین سرعت و فشار در جوّ زمین) قبل از انجام آزمایش لغو پرتاب بود، که آن هم موفقیتآمیز بود.
طراحی، آزمایش و بازیابی موفقیتآمیز یک بوستر در مرحله اول با قابلیتهایی در حد فالکون ۹ اسپیس ایکس تنها در دو تلاش، با توجه به شکستهای متعددی که هنگام توسعه فالکون۹ رخ داد، یک دستآورد بزرگ است.
چرا موفقیت چین مهم است
• در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ چین در پرتابهای فضایی از ایالات متحده پیشی گرفت. تا سال ۲۰۲۲، ایالات متحده دوباره از چین پیشی گرفت و از آن زمان، آمریکا هر سال صرفاً به دلیل توانایی اسپیس ایکس در پرتاب، بازیابی و استفاده مجدد از ناوگان موشکی خود از چین جلوتر بوده است – به طوری که چین تا به امروز – مجبور شده است هر موشکی را که پرتاب میکند (تنها یکبار) به طور کامل مصرف کند.
اسپیس ایکس در طول این سالها، بیش از ۶۰۰ بار موشکهای فالکون ۹ خود را پرتاب و بازیابی کرده است.
در سال ۲۰۲۵ – سال گذشته – ایالات متحده در مجموع ۱۸۱ موشک، چین ۹۲-۹۳ موشک و روسیه ۱۷ موشک پرتاب کردند. این بدان معناست که ایالات متحده موشکهای بیشتری نسبت به مجموع چین و روسیه پرتاب کرده است.
ایالات متحده با ساخت مجموعه ماهوارهای استارلینک (تقریباً ۱۰۰۰۰ ماهواره فعال) و اکنون استار شیلد (تقریباً ۲۰۰ ماهواره فعال) در مدار پایین زمین، از این مزیت در آهنگ پرتابها بهرهبرداری کرده است که برای جنگ در سراسر جهان – از روسیه گرفته تا ایران و در نهایت علیه خود چین – استفاده میکند.
روسیه و چین نسخههای خود از این منظومههای ماهوارهای در مدار پایین زمین را برای ارتباطات با تأخیر کم، چه برای کاربردهای غیرنظامی و چه نظامی، مستقر کرده اند – اما به دلیل سرعت پرتاب پایینترشان – تعداد ماهوارههای آنها در مدار بسیار کمتر است – بنابراین پوشش و وضوح تصویر آنها از همتایان آمریکایی خود عقبتر است.
تنها از طریق قابلیت استفاده مجدد میتوان چنین منظومههای بزرگی را محقق کرد و چین از این نظر به ایالات متحده رسید – قابلیتی که چین در حال حاضر به طور کامل در حال اجرای آن است.
مقاله دسامبر ۲۰۲۵، «مسابقه فضایی بر فراز زمین ممکن است تعیین کند که چه کسی پیروز میشود،» این موضوع را شرح میدهد که:
دسترسی نامتوازن به فضا که به وسیلۀ سیستمهای پرتاب قابل استفادۀ مجدد امکانپذیر شده است، نه تنها امکان استقرار منظومههای ماهوارهای بزرگتر و قدرتمندتر را فراهم میکند، بلکه حملات هدفمند به منظومههای ماهوارهای سایر کشورها و حذف آنها از مدار را نیز فراهم میکند.
این شامل استفاده از ماهوارههای هممدار (که گاهی اوقات «ماهوارههای قاتل» یا ماهوارههای بازرس نامیده میشوند) است که قادر به نزدیک شدن به ماهوارههای سایر کشورها هستند. کشورهایی مانند ایالات متحده با فرکانس پرتاب بالا، میتوانند به سرعت ماهوارههای هممدار جدید و پیشرفتهتری را در مدار قرار دهند یا هر گونه لطمات به قابلیتهای ماهوارههای هممدار یا ضد ماهواره دشمن را جایگزین کنند.
این نشان دهنده یک نوع تعادل قدرت نابربر در فضا است که به طور بالقوه تعادل قدرت نامتوازن را در زمین ایجاد میکند.
فقط زمان مشخص خواهد کرد که آیا توانایی چین برای رقابت با آمریکا در تمام امور روی زمین، قادر است در این مسابقه فضایی جدید که بر فراز آن در جریان است، گسترش یابد یا خیر.
اکنون میتوانیم ببینیم که درست در نیمه اول سال ۲۰۲۶، موشک لانگ مارچ ب۱۰ دو آزمایش فوقالعاده موفق انجام داده است که شامل اهداف عملکرد آن نیز میشود آزمایش اول، قابلیتهای لغو پرتاب فضاپیمای منگژو را بررسی کرد و آزمایش دوم یک ماهواره ارتباطی کاربردی را در مدار قرار داد.
چین در حال از میان برداشتن برتری واشینگتن در زمین و بر فراز آن است
چین در یکی از معدود حوزههای باقیمانده که ایالات متحده هنوز در آن برتری دارد، در حال دستیابی به برابری با ایالات متحده است. این احتمالاً تلاشهای واشنگتن را برای تضعیف رشد مداوم چین – در فضای اطلاعاتی، و همچنین از نظر اقتصادی، ژئوپلیتیکی و نظامی – تشدید خواهد کرد.
در این زمینه، دولت ایالات متحده، با شبکه تبلیغاتی گسترده خود، از جمله شبکه نیابتی خود مانند بریتانیا از طریق بیبیسی، پیش از این برای کماهمیت جلوه دادن، کوچک جلوه دادن و حتی توسل به دروغ آشکار پیرامون موفقیتهای اخیر چین تلاش کرده است.
بیبیسی در مقاله خود با عنوان «به گفته رسانههای چین، این کشور برای اولین بار موشکهای دارای قابلیت استفاده مجدد را فرود آورد»، در تیتر خود تلاش میکند تا نشان دهد که تنها «رسانههای دولتی» چین چنین ادعایی کرده اند، یعنی ممکن است درست باشد یا نباشد. این در حالی است که فیلمهای ویدیویی گستردهای از پرتاب به صورت آنلاین در دسترس است، از جمله ویدیوی زنده پرتاب که ساعتها قبل از انتشار مقاله بیبیسی در یوتوب پخش میشد.
تلاشها برای تضعیف موفقیت چین در زمینه پرتابهای فضایی ادامه داشته و پیشتر نیز در ماه فوریه امسال، اولین پرتاب موشک لانگ مارچ ب۱۰ را مورد هدف قرار داده بود.
چاینا آبزرور، که به وسیلۀ ویژن تایمز، یک رسانه ضد چینی مورد حمایت دولت ایالات متحده و مورد حمایت فرقه یوفوی فالون گونگ مستقر در ایالات متحده، اداره میشود، ویدیویی با عنوان «بازیابی موشک لانگ مارچ ۱۰ شکست خورد، چین آنرا انکار میکند و ۱۰۰ میلیارد دلار برای کپیهای بیفایده اسپیس ایکس هزینه میکند»، منتشر کرد. این ویدیو عمداً مشخصات مأموریت پرتاب را تحریف کرد و ادعا کرد که فرود نرم برنامهریزی شده در دریا در کنار کشتی بازیابی در واقع حادثهای بوده که دولت چین با بدخواهی سعی در لاپوشانی آن داشته است. این ویدیو نه تنها تلاش کرد پرتاب آزمایشی را تحریف کند و موفقیت آنرا کماهمیت جلوه دهد، بلکه این افسانه رایج را تکرار کرد که دستآوردهای چین صرفاً «کپی شده» یا «دزدیده شده» از غرب – در این مورد، از سیستم فالکون ۹ اسپیسایکس – هستند، در حالیکه این موشکها اساساً از نظر اندازه، نوع موتور و پیکربندی متفاوت هستند و لانگ مارچ ۱۰ب چین از سیستم بازیابی استفاده میکند که قبلاً هرگز در هیچ وسیله پرتاب دیگری در تاریخ بشر استفاده نشده است.
متهم کردن لانگ مارچ ب۱۰ چین به کپی برداری از فالکون۹ اسپیس ایکس مانند متهم کردن فورد ماستنگ به کپی برداری از فِراری ۹۶۲ میماند، زیرا هر دو دارای ۴ چرخ و موتور هستند. پس از ادعای ناتوانی چین برای مدتهای مدید در بازیابی موفقیتآمیز اولین مرحله از سیستم پرتاب در مدار، همین صداهای ضد چین اکنون اصرار دارند که ۱۰ سال یا بیشتر طول میکشد تا چین بتواند به سرعتِ پرتاب اسپیس ایکس برسد.
این ادعاها بر اساس مدت زمانی است که چین برای رسیدن به قابلیتها صرف کرده است و مدت زمانی که خود اسپیس ایکس برای افزایش تولید، پرتاب، بازیابی و استفاده مجدد از سیستم پرتاب فالکون۹ خود صرف کرده است. با این حال، این ادعاها واقعیت تفاوتهای فراوان بین آمریکا و چین را نادیده میگیرند.
پایگاه صنعتی چین – که زنجیرههای تأمین مورد نیاز برای افزایش توانایی پرتاب، بازیابی و استفاده مجدد راکتها را ایجاد میکند – بزرگترین و پیشرفتهترین پایگاه صنعتی جهان است. چین سالانه میلیونها فارغالتحصیل stem (علم فنآوری، مهندسی و ریاضیات) بیشتر از ایالات متحده تولید میکند. این مزیتها به چین امکان داده است که نه تنها با مقیاس و پیچیدگی شرکت خودروهای الکتریکی تسلای آمریکا رقابت داشته باشد، بلکه از آن پیشی بگیرد تا جایی که خود تسلا با طراحی برتر چینی و ساخت باتریها در خودروهایی که در خارج از کشور میفروشد – تنها در چند سال به این مهم دست یافته است.
این مزایا همچنین به چین این امکان را داده است که در کشتی سازی سنتی با ضریب ۲۰۰ از ایالات متحده پیشی بگیرد. چه چیزی مانع از تکرار این موفقیت چین در زمینه مهندسی هوافضا میشود – زمینهای که چین در سالهای اخیر، از جمله در هواپیماهای جنگی نسل پنجم و حتی نسل ششم، به پیشتازی فعلی آمریکا نزدیک شده است؟
در شرایط برابر، پیشی گرفتن چین از ایالات متحده در ظرفیت پرتاب و فراوانی پرتاب در فضا اجتنابناپذیر است. بنابراین، ایالات متحده در تلاش است تا این عوامل را به نفع خود تحت تأثیر قرار دهد – نه تنها از طریق جنگ اطلاعاتی و اقدامات تجاری و اقتصادی، بلکه از طریق گسترش جهانی جنگ. هدف، مختل کردن و بیثبات کردن کل نظم جهانی چندقطبی است که چین به شکلگیری آن کمک میکند و از آن به عنوان جایگزینی برای تک قطبیگرایی به رهبری ایالات متحده استفاده میکند.
چنانکه موفقیتهای چین، چه در زمین و چه در فضا، همچنان در حال افزایش و تکثیر است، باید انتظار داشت که ناامیدی و تجاوز آمریکا نیز به طرز خطرناکی با آن تشدید شود. تنها زمان مشخص خواهد کرد که آیا توانایی چین در نوآوری، ساخت و افزایش موفقیتهایش میتواند در تنها حوزهای که آمریکا هنوز انحصار بلامنازع آنرا در دست دارد – یعنی تخریب – از ایالات متحده پیشی بگیرد یا خیر.