نشست پوتین و ترامپ: چگونه اروپایی‌ها می‌خواهند از توافق در مناقشه اوکراین جلوگیری کنند

تارنگاشت عدالت

برگرفته از: آنتی اشپیگل
نویسنده: توماس روپر
١١ اوت ٢٠٢۵

پس از آن‌که مشخص شد مذاکرات بین ایالات متحده و روسیه در مورد اوکراین به پیشرفت قابل توجهی رسیده است که قرار است دیداری بین ترامپ و پوتین برگزار شود، اروپایی‌ها نگران شده اند و به همراه کی‌یف تلاش می‌کنند تا از دستیابی به راه‌حل صلح جلوگیری کنند.

 

هنگامی‌که دولت‌های ایالات متحده و روسیه روز پنج‌شنبه اعلام کردند که سفر اخیر ویتکوف، فرستاده ویژه ایالات متحده به مسکو، پیشرفتی در مذاکرات بین ایالات متحده و روسیه در مورد بحران اوکراین ایجاد کرده است، که امکان برگزاری نشست سران بین رؤسای جمهور ترامپ و پوتین را در این هفته فراهم کرد، برای اولین بار امید جدی برای پایان جنگ پدیدار شد.

این کابوس آن‌هاست که ایالات متحده و روسیه در حال مذاکره برای صلح در اوکراین بر سر آن‌ها هستند.

به نظر می‌رسد دولت آمریکا بالاخره فهمیده است که روسیه، آن‌طور که ترامپ ظاهراً مدت‌ها معتقد بود، آمادۀ معامله با امتیازات بزرگ نیست، بلکه روسیه در اوکراین مداخله کرد، زیرا منافع امنیتی اساسی خود را در معرض خطر می‌دید، آنقدر که چاره‌ای جز مداخله نظامی نداشت. و از آنجایی که روسیه به وضوح از نظر نظامی دست بالا را دارد، دولت روسیه دلیلی برای مصالحه بر سر منافع امنیتی اساسی خود ندارد.

در حالی‌که مشخص نیست ویتکوف و پوتین بر سر چه چیزی توافق کرده اند، ترامپ اعلام کرده است که اوکراین باید قلمرو خود را به روسیه واگذار کند. ترامپ از «مبادله قلمرو» صحبت کرد، اما دقیقاً منظور خود را از این حرف توضیح نداد. هم‌چنین مشخص نیست که آیا و تا چه حد دولت آمریکا آماده است تا سایر خواسته‌های حداقلی روسیه، یعنی وضعیت بی‌طرفی دایمی اوکراین و غیرنظامی شدن آن‌را برآورده کند.

توافق برای دیدار بین ترامپ و پوتین، که در آن هم اروپایی‌ها و هم اوکراین از میز مذاکره غایب هستند، ظاهراً وحشت واقعی را در پایتخت‌های اروپایی و در کی‌یف ایجاد کرده است. این کابوس آن‌هاست که ایالات متحده و روسیه در حال مذاکره برای صلح در اوکراین بر سر آن‌ها هستند.

مقاومت در برابر توافق
به محض این‌که ترامپ از «مبادله ارضی» صحبت کرد، زلنسکی بلافاصله در یک پیام ویدیویی اعلام کرد که کی‌یف با هیچ‌گونه امتیاز ارضی موافقت نخواهد کرد. و ظاهراً او در این مورد از سوی اروپایی‌ها که ظاهراً می‌خواهند جنگ علیه روسیه را به هر قیمتی ادامه دهند، حمایت می‌شود.

بنابراین، بریتانیایی‌ها بلافاصله روز شنبه جلسه‌ای را با حضور نمایندگانی از آلمان، فرانسه و اوکراین ترتیب دادند. در بیانیه بریتانیا، ونس، معاون رییس‌جمهور ایالات متحده، به همراه وزیر امور خارجه بریتانیا به عنوان میزبان معرفی شدند.

توافق برای دیدار بین ترامپ و پوتین، که در آن هم اروپایی‌ها و هم اوکراین از میز مذاکره غایب هستند، ظاهراً وحشت واقعی را در پایتخت‌های اروپایی و در کی‌یف ایجاد کرده است.

حدس زدن هدف اروپایی‌ها دشوار نیست: اروپایی‌ها با هرگونه امتیاز به روسیه مخالفند، زیرا امتیاز دادن عملاً به معنای اذعان به این است که آن‌ها جنگ علیه روسیه را باخته اند. این امر منجر به از دست دادن عظیم نفوذ بین‌المللی آن‌ها خواهد شد و پس از همه لفاظی‌های رادیکال ضد روسی سال‌های اخیر، توضیح آن در داخل کشور نیز دشوار خواهد بود. بنابراین، اروپایی‌ها می‌خواهند جنگ ادامه یابد.

رییس‌جمهور فرانسه، مکرون، در مصاحبه با X این‌گونه بیان کرد:
«من همین الان دوباره با رییس‌جمهور زلنسکی، صدراعظم مرتز و نخست‌وزیر استارمر صحبت کردم. ما هم‌چنان متعهد به حمایت از اوکراین، همکاری با روحیه وحدت و تکیه بر کار ائتلاف مشتاقان هستیم. آینده اوکراین بدون اوکراینی‌هایی که بیش از سه سال برای آزادی و امنیت خود مبارزه کرده اند، قابل تعیین نیست. اروپایی‌ها نیز لزوماً بخشی از راه‌حل خواهند بود، زیرا امنیت خودشان در خطر است. من به هماهنگی نزدیک با رییس‌جمهور زلنسکی و شرکای اروپایی خود ادامه خواهم داد.»

وال استریت ژورنال با استناد به منابع گزارش داد که کشورهای اروپایی و دولت اوکراین پیشنهاد خود را برای حل مناقشه اوکراین برای مذاکرات آینده بین رییس‌جمهور روسیه، پوتین، و رییس‌جمهور آمریکا، ترامپ، ارایه کرده اند. بر اساس این گزارش، دولت‌های بریتانیا، آلمان و فرانسه در تهیه پیش‌نویس این طرح مشارکت داشته اند و هدف خود را ایجاد «یک خط قرمز مشترک با اوکراین» برای مذاکرات احتمالی تعیین کرده اند.

این روزنامه می‌نویسد که این ابتکار شامل درخواست آتش‌بس «قبل از اقدامات بعدی»، تبادل ارضی «به صورت متقابل» است که به معنای خروج نیروهای اوکراین و روسیه از سرزمین‌ها و تضمین‌های امنیتی برای کی‌یف در صورت اعطای امتیازات ارضی است که می‌تواند به عضویت بالقوه در ناتو مرتبط باشد.

بیانیه نشان می‌دهد که اروپا نمی‌خواهد با روسیه مذاکره کند، زیرا آن‌ها هم‌چنین می‌نویسند که می‌خواهند «کمک‌های گسترده نظامی و مالی به اوکراین» را ادامه دهند، از جمله با «حفظ و اعمال اقدامات محدودکننده علیه روسیه.»

مقامات اروپایی به وال استریت ژورنال گفتند که این طرح به جی. دی. ونس، معاون رییس‌جمهور آمریکا، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و کیت کلوگ و استفن ویتکوف، فرستادگان ویژه ترامپ، ارایه شده است.

پس از این جلسه، باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، با استناد به منابع خود در اکسیوس، گزارش داد که دولت ایالات متحده در ساعات مذاکره با نمایندگان کی‌یف و متحدان ناتو در بریتانیا، «پیشرفت قابل توجهی در جهت هدف رییس‌جمهور ترامپ برای پایان دادن به جنگ در اوکراین» داشته است. با این حال، او نه در پیام اکسیوس خود و نه در مقاله اکسیوس که به آن مرتبط بود، مشخص نکرد که این پیشرفت چیست.

با این حال، راوید در مقاله اکسیوس خود گزارش داد که روسیه حداقل خواستار واگذاری مناطق دونتسک و لوهانسک است. اظهارات مقاله او در مورد مناطق خرسون و زاپوروژیه متناقض بود. اما ظاهراً ترامپ واگذاری حداقل لوهانسک و دونتسک – و احتمالاً کریمه – را به روسیه پذیرفته است.

«بیانیه مشترک صلح برای اوکراین»
پس از این نشست، رییس‌جمهور فرانسه، مکرون، نخست‌وزیر ایتالیا، ملونی، صدراعظم آلمان، مرتس، نخست‌وزیر لهستان، توسک، استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، فون در لاین، رییس کمیسیون اتحادیه اروپایی و استاب، رییس‌جمهور فنلاند، «بیانیه مشترک صلح برای اوکراین» را پیش از دیدار برنامه‌ریزی شده رییس‌جمهور ترامپ با رییس‌جمهور پوتین صادر کردند که نشان دهنده تلاش‌های اتحادیه اروپایی و سران برجسته دولت و حکومت آن برای جلوگیری از توافق است. این بیانیه شامل دو عبارت جالب است که بینش‌هایی را در مورد مذاکرات پشت درهای بسته ارایه می‌دهد.

این بیانیه، البته، تحت سلطه عبارات توخالی معمول در مورد استقبال از تلاش‌های رییس‌جمهور ترامپ و آمادگی برای حمایت دیپلماتیک از این تلاش‌ها است. البته، شامل عباراتی در مورد «جنگ غیرقانونی» روسیه و ادعای «تهاجم بی‌دلیل و غیرقانونی روسیه به اوکراین» نیز می‌شود.

بالاتر از همه، این بیانیه نشان می‌دهد که اروپا نمی‌خواهد با روسیه مذاکره کند، زیرا آن‌ها هم‌چنین می‌نویسند که می‌خواهند «کمک‌های گسترده نظامی و مالی به اوکراین» را ادامه دهند، از جمله با «حفظ و اعمال اقدامات محدودکننده علیه روسیه.» بنابراین آن‌ها درباره صلح احتمالی یا مذاکره با شرایط برابر صحبت نمی‌کنند، بلکه درباره ادامه و تشدید تحریم‌ها علیه روسیه صحبت می‌کنند.

با این حال، دو فرمولبندی بسیار مهم است. نخست، امضاءکنندگان بیانیه می‌نویسند:
«ما هم‌چنان به این اصل پایبندیم که مرزهای بین‌المللی نباید با زور تغییر کنند. خط فعلی جبهه باید نقطه شروع مذاکرات باشد.»

جمله دوم جالب است، زیرا تا آنجا که من می‌دانم، این نخستین باری است که اتحادیه اروپایی با در نظر گرفتن «خط فعلی جبهه» به عنوان «نقطه شروع مذاکرات»، سرزمین‌های اوکراین را برای بحث و گفت‌وگو باز کرده است. این جدید است و به نظر می‌رسد امتیازی به روسیه باشد.

روسیه بیش از یک بار روشن کرده است که این برای روسیه غیرقابل قبول است، زیرا روسیه به دنبال صلح پایدار است، نه آتش‌بس که تهاجم روسیه را متوقف کند و به اوکراین فرصت دهد تا صفوف خود را تقویت کند و بدون مزاحمت، دفاع جدیدی ایجاد کند.

با این حال، احتمالاً منظور آن‌ها این نبوده است. من گمان می‌کنم که این امتیازی به ترامپ است که ممکن است مایل به واگذاری قلمرو بیش‌تری باشد. از این گذشته، روسیه هم‌چنین بخش‌هایی از مناطق خرسون و زاپوروژیه را که هنوز تحت کنترل اوکراین هستند، مطالبه می‌کند. امضاءکنندگان بیانیه اروپایی با استفاده از عبارت «خط مقدم فعلی» به عنوان «نقطه شروع مذاکرات»، هرگونه واگذاری سرزمینی فراتر از خط مقدم فعلی را رد می‌کنند.

این واقعیت که امضاءکنندگان بیانیه اروپایی قصد دارند مذاکرات بین ترامپ و پوتین را مختل کنند، بیش از همه با این عبارت جالب دوم نشان داده می‌شود:
«مذاکرات معنادار فقط می‌تواند در چارچوب آتش‌بس یا کاهش خصومت‌ها انجام شود.»

به زبان ساده، اروپایی‌ها خواستار آن هستند که تا زمانی که جنگ ادامه دارد، هیچ مذاکره‌ای صورت نگیرد. این دقیقاً همان چیزی است که «ائتلاف مشتاقان» ماه‌هاست خواستار آن است: آتش‌بس که آن‌ها قصد دارند از آن برای ارتقاء نیروهای مسلح اوکراین و تقویت دفاع اوکراین استفاده کنند. با این حال، آن‌ها نمی‌گویند که آیا و چه مذاکراتی می‌تواند در طول آتش‌بس برگزار شود – زیرا آن‌ها به هیچ‌وجه علاقه‌ای به مذاکرات جدی با روسیه ندارند.

روسیه بیش از یک بار روشن کرده است که این برای روسیه غیرقابل قبول است، زیرا روسیه به دنبال صلح پایدار است، نه آتش‌بس که تهاجم روسیه را متوقف کند و به اوکراین فرصت دهد تا صفوف خود را تقویت کند و بدون مزاحمت، دفاع جدیدی ایجاد کند.

علاوه بر این، نیویورک تایمز به نقل از منابع خود گزارش می‌دهد که در جریان مذاکرات در بریتانیا، اروپایی‌ها اصرار داشتند که اوکراین امکان پیوستن به ناتو را حفظ کند، که این موضوع برای روسیه کاملاً غیرقابل قبول است، به خصوص که احتمالاً پیوستن اوکراین به ناتو در سال ٢٠٢٢، دلیل اصلی مداخله نظامی روسیه برای جلوگیری از این اتفاق بود.

اروپا به خوبی می‌داند که درخواست‌های پیوستن اوکراین به ناتو و آتش‌بس قبل از مذاکره در مورد شرایط حل مناقشه برای روسیه غیرقابل قبول است، با این حال اروپایی‌ها دقیقاً همین پیشنهاد را قبل از مذاکره با پوتین به ترامپ می‌دهند. از این موضوع چه نتیجه دیگری می‌توان گرفت جز این‌که اروپایی‌ها می‌خواهند مذاکرات بین ترامپ و پوتین را قبل از شروع، تخریب کنند؟

اگر معلوم شود که قرار است دیدار بین ترامپ و پوتین روز جمعه برگزار شود، اروپایی‌ها پنج روز دیگر فرصت دارند تا برای خرابکاری در مذاکرات بین ترامپ و پوتین تلاش کنند.