نقش آمریکا در اعتراضات اخیر ایران

 

تارنگاشت عدالت

 

نویسنده: کتلین جانستون
برگرفته از: لینکه تسایتونگ
۷ فوریه ۲۰۲۶

وزیر دارایی ایالات متحده آمریکا، اسکات بسنت روز پنج شنبه در مقابل کمیسیون مربوط به بانکهای سنا صراحتاً گفت که ایالات متحده عمداً یک بحران مالی در ایران به وجود آورد تا در آنجا ناآرامی ایجاد کند.

اسکات بسنت در پاسخ به سؤال سناتور کتی بریت مبنی بر این که ایالات متحده آمریکا چه کار دیگری می تواند انجام دهد تا آیتﷲ و ایران را زیر فشار بگذارد گفت که وزارت دارایی یک سیاست راهبردی به اجرا در آورد، که هدفش تلاشی ارز ایران بود که همان طور که شاهد بودیم به فروپاشی اقتصادی و اعتراضات خشونت آمیز در سراسر کشور انجامید.

بسنت گفت: «اقدامی را که می توانستیم در وزارت دارایی انجام دهیم و انجام دادیم، ایجاد قحطی دلار در کشور بود. من در طی سخنرانی در مقابل کلوب اقتصادی نیویورک در ماه مارس این سیاست راهبردی را شرح دادم. این سیاست در ماه دسامبر به سرعت و می توانم بگویم با شکوه فراوان به اوج خود رسید، که یکی از بزرگترین بانک های این کشور ورشکسته شد. هجوم مردم به بانک ها آغاز گردید و بانک مرکزی مجبور به چاپ اسکناس شد، ارز ملی سقوط کرد، تورم ترکید و ما شاهد اعتراض مردم در خیابان ها شدیم.»

این اولین بار نیست که بسنت این اعتراف را کرده است. او در مجمع اقتصاد جهانی در داوس در ماه گذشته گفت:
«رئیس جمهور ترامپ به وزارت دارایی و شعبه OFAC (اداره کنترل دارایی های خارجی) دستور داد حداکثر فشار بر ایران را وارد آورد و این اقدام مثبت بود زیرا در ماه دسامبر اقتصاد ایران فروریخت. یک بانک بزرگ ورشکسته شد، بانک مرکزی مجبور به چاپ اسکناس شد. قحطی دلار صورت گرفت. واردات ممکن نبود و به همین دلیل مردم به خیابانها ریختند. این سیاست اقتصادی است. تیری شلیک نشد ولی وضعیت بسیار مثبت جریان دارد.»

به دنبال این اظهارات جفری ساکس و سیبل فارِس در Common Dreams نوشتند:
«آنچه وزیر دارایی بسنت تعریف می کند، طبیعتاً «دیپلماسی اقتصادی» به معنای سنتی نیست. این جنگی است که با ابزارهای اقتصادی به راه انداخته شده و تنها هدف آن ایجاد بحران اقتصادی و ناآرامی اجتماعی است که به سرنگونی دولت منجر شود. این امر با افتخار به‌عنوان «دیپلماسی اقتصادی» جشن گرفته می‌شود… درد و رنج انسانی که به دنبال یک جنگ علنی و تحریم های وحشتناک اقتصادی ایجاد می شود آن قدرها هم که تصور می رود تفاوت چندانی با این سیاست ندارد. فروپاشی اقتصادی باعث کمبود مواد غذایی، دارو و مواد سوختی خواهد شد و در عین حال اندوخته های مردم، حقوق بازنشستگی، دستمزدها و خدمات اجتماعی را نابود می کند. یک فروپاشی اقتصادی عمدی، درست مانند جنگ آشکار مردم را به فقر، سوءتغذیه و مرگ زودرس محکوم می کند.»

بسنت این برنامه ها را در ماه مارس سال گذشته در کلوب اقتصادی نیویورک شرح داده بود و گفته بود:
«ماه گذشته، کاخ سفید کمپین فشار حداکثری خود را علیه ایران اعلام کرد که هدف آن نابودی اقتصاد از پیش آسیب‌دیدهٔ این کشور برای همیشه است. اقتصاد ایران در وضعیتی مفلوک به سر می برد: تورم رسمی ۳۵٪ است، ارز در دوازده ماه گذشته ۶۰٪ از ارزش خود را از دست داده و بحران انرژی همچنان ادامه دارد. من چیزهایی درباره کاهش ارزش پول می‌دانم و اگر ایرانی بودم، فوراً تمام پولم به ریال را برداشت می‌کردم… این وضعیت اسفناک قبل از کمپین فشار حداکثری ما که هدفش کاهش صادرات نفتی کشور از ۱،۵ تا ۱،۶ میلیون بشکه در روز به یک «آب باریکه» بود، وجود داشت، یعنی در سطح همان مقداری که در پایان دوره اول ریاست جمهوری ترامپ حاصل شده بود… ایران از طریق یک ناوگان ارواح، شبکه‌ای پیچیده از واسطه‌های مالی و بازرگانان بازار سیاه نفت برای فروش نفت، پتروشیمی و سایر مواد خام و تأمین مالی صادرات و کسب ارز خارجی به وجود آورده و گسترده است… از این رو ما کمپین تحریمها علیه این ساختارهای صادراتی را تقویت و تشدید کردیم و همه مراحل زنجیره تأمین نفتی ایران را نشانه گرفتیم. این اقدامات با همفکری و دیالوگ عمیق بین دولت و اقتصاد خصوصی صورت گرفت… ما دسترسی ایران به سیستم های مالی بین المللی را قطع خواهیم کرد به این صورت که علیه بازیگران منطقه ای که انتقال درآمدهای ایران را ممکن می سازند اقدام خواهیم کرد. وزارت دارایی آماده گفتگوی باز با این کشورها است. ما اقتصاد و تولید پهپاد این کشور را فلج خواهیم کرد… ما نقاط عطف و جدول زمانی را تعیین کرده‌ایم. تحریم ایران آغازگر سیاست به‌روزشده تحریم‌های ما خواهد بود. منتظر باشید.»

ایالات متحده سالها است که برنامه هایی را دنبال می کند تا با ایجاد نیازهای اقتصادی در ایران ناآرامی به وجود آورد. در سال ۲۰۱۹ وزیر امور خارجه وقت ترامپ، مایک پمپئو علناً اعتراف کرد که هدف جنگ اقتصادی واشنگتن علیه ایران این است که مردم آنقدر ناراضی شوند تا دولت را تغییر دهند. و در این زمینه به تنگناهای اقتصادی که ایران در اثر تحریم های آمریکا با آن روبه رو است اشاره کرد.

در ماه گذشته هنگامی که ناآرامی ها ایران را به لرزه درآورد، ترامپ تظاهرکنندگان را برای تشدید اعتراضات خود تهییج کرد و قوّت قلب داد و گفت: «به همه میهن پرستان ایرانی: به اعتراضات خود ادامه دهید، اگر توانستید نهادهای دولتی را تسخیر کنید، نام قاتلین و آزار دهندگانی که به شما آزار می رسانند را در خاطر نگه دارید » و ادامه داد: «من بشما می گویم؛ کمک در راه است.»

کوشش عمدی برای ایجاد یک جنگ داخلی، به این صورت که مردم را آن چنان فقیر کرد که از روی یأس و ناچاری دولت خود را مورد حمله قرار دهند یکی از انزجارآورترین اعمالی است که می توان متصور شد. ولی زیر سلطه غرب این یک امر روزمره محسوب می شود. این کار در ایران صورت می گیرد. فشار روی کوبا تشدید می شود. این کشور هم اکنون اعلام کرده که نفت را سهمیه سازی خواهد کرد در حالی که ایالات متحده تلاش می کند این جزیره کوچک را با یک تغییر رژیم خفه کند.

اسناد اپستین فعلاً در مرکز توجه انظار عمومی قرار دارد، که قابل درک است ولی مهم است بدانیم که هرچه در این اسناد هست، مانند آنچه که قدرتمندان کاملاً علنی انجام می دهند مذموم و قابل سرزنش نیست.