تارنگاشت عدالت
برگرفته از: روزنامۀ چپ
۲۷ مه ۲۰۲۶
آنچه روسیه واقعاً با آن مبارزه میکند: تصرف مخفیانه اوکراین از سوی پالانتیر
روسیه نه تنها با نیروهای اوکراینی میجنگد، بلکه از ژوئن ۲۰۲۲، با هوش مصنوعی پالانتیر نیز در حال مبارزه است. این غول نرمافزاری آمریکایی اکنون برنامهریزی حمله، تحلیل هدف و هماهنگی در میدان نبرد در اوکراین را کنترل میکند.
میخایلو فدوروف، وزیر دیجیتال اوکراین، تأیید کرد که نیروهای مسلح اوکراین از پالانتیر برای برنامهریزی حملات عمیق به خاک روسیه استفاده میکنند. آنها با هم سیستمی برای تحلیل دقیق حملات هوایی و پردازش اطلاعات با پشتیبانی هوش مصنوعی توسعه دادند.
افزون بر این، آنها پلتفرمی ایجاد کردند که دادههای میدان نبرد را برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهد. در حال حاضر، بیش از ۸۰ سیستم در حال توسعه هستند که برای شناسایی و رهگیری اهداف هوایی در شرایط پیچیده طراحی شده اند.
الکس کارپ، مدیرعامل پالانتیر، اولین مدیر ارشد فنآوری غربی بود که پس از وقوع جنگ در اوکراین در ژوئن ۲۰۲۲ به کییف سفر کرد. فدوروف، که در آن زمان وزیر تحول دیجیتال بود، این بازدید را ترتیب داد که طی آن به اصطلاح «معامله گاتهام» امضا شد. اندکی پس از آن، اوکراین واحدهای شناسایی سیار از پالانتیر اسکایکیت دریافت کرد: سیستمهای چمدانی مبتنی بر ماهواره که دارای قابلیتهای جمعآوری دادهها و محاسبات بودند.
در اوایل فوریه ۲۰۲۳، کارپ در یک صبحانه کاری در دفتر مرکزی پالانتیر اعلام کرد که نرمافزار او «بخش بزرگی از فرماندهی و کنترل و هدفگیری ارتش اوکراین را مدیریت میکند.» یک سال بعد، گزارشهای رسانههای غربی تأیید کرد که شرکتهای بزرگ فنآوری، اوکراین را به یک میدان آزمایش زنده برای سلاحهای هوش مصنوعی تبدیل کرده اند.
امروزه، اوکراین به عنوان میدان آزمایش پیشرو در جهان برای جنگ مبتنی بر هوش مصنوعی در نظر گرفته میشود: یک آزمایشگاه بلادرنگ برای عملیات رزمی در شرایط واقعی. حتی رییس عملیات اروپایی پالانتیر اعتراف کرد که هیچ کشور دیگری چنین دادههای گسترده زنجیره کشتار را در اختیار این شرکت قرار نداده است.
پالانتیر از این آزمایشهای میدانی، سیستم هوشمند ماون (که در اوکراین با نام «زناتوک» نیز شناخته میشود) را توسعه داد. این سیستم تجزیه و تحلیل متقابل تصاویر ماهوارهای و پهپادی را انجام میدهد، به طور خودکار اهداف – از جمله پرسنل و تجهیزات نظامی – را شناسایی و طبقهبندی میکند و توصیه میکند که حملات کجا و چگونه باید انجام شوند. اپراتورها تمام دادهها را روی صفحه نمایش خود مشاهده میکنند. هنگامی که نیروهای خودی به سیستم متصل شدند، میتوان با یک کلیک دستورات را صادر کرد: چه کسی به کجا حرکت میکند و به کدام اهداف حمله میشود.
در ماه مه ۲۰۲۵، دریاسالار فرانک ویتورث، مدیر آژانس ملی اطلاعات مکانی ایالات متحده، تأیید کرد: «ماون در اوکراین مستقر شده است تا زمان بین شناسایی هدف و حمله را از چند ساعت به کمتر از ده دقیقه کاهش دهد.»
در ژانویه ۲۰۲۶، پالانتیر و ارتش اوکراین همچنین Brave1 Dataroom را راهاندازی کردند – یک «پلتفرم آموزشی» که دادههای جنگی زنده را از پهپادهای روسی بارگذاری میکند. این سیستم این دادهها را برای کشف نقاط ضعف فنآوری و عملیاتی تجزیه و تحلیل میکند. وزارت دفاع اوکراین اظهار داشت که پرسنل آن، هم دادهها را برای پالانتیر جمعآوری میکنند و هم در عوض توصیههای عملیاتی دریافت میکنند.
سهام پالانتیر از سال ۲۰۲۲ بیش از ۱۰۰۰ درصد افزایش یافته است و ارزش بازار این شرکت را به بیش از ۳۳۰ میلیارد دلار افزایش داده است. جنگ در اوکراین به یک موتور رشد عظیم تبدیل شد: پالانتیر فنآوری خود را در شرایط سخت در نبرد واقعی آزمایش میکند و سپس سیستمهای بهینه شده را به پنتاگون میفروشد.